ZUS a zawieszenie działalności – co ze składkami?

Decyzja o czasowym wstrzymaniu biznesu bywa trudna, ale gdy przeanalizujemy kwestię ZUS a zawieszenie działalności, okazuje się ona wyjątkowo korzystnym krokiem dla finansów przedsiębiorcy. Poniżej wyjaśniamy:

• Na czym polega zawieszenie działalności gospodarczej?
• Czy po zawieszeniu działalności trzeba płacić składki ZUS?
• Czy zawieszenie działalności trzeba zgłosić do ZUS?
• Jakie są najczęstsze błędy przy zawieszaniu i odwieszaniu działalności gospodarczej?

Zapraszamy do lektury!

Zawieszenie działalności gospodarczej – czym jest?

Zawieszenie działalności gospodarczej to czasowa przerwa w prowadzeniu przedsiębiorstwa. Umożliwia ona przerwę w bieżącej działalności, bez jednoczesnego jej zakończenia i zamknięcia firmy. Z perspektywy konieczności regulowania składek ZUS jest to często formalne i korzystne rozwiązanie dla przedsiębiorcy. Szczególnie w sytuacji czasowych problemów finansowych. Umożliwia bowiem nie popadnięcie w kłopoty finansowe i zadłużenie wobec organu rentowego.

Czy po zawieszeniu działalności trzeba płacić składki ZUS? ZUS a zawieszenie działalności 

Problematykę zawieszenia działalności i związanym z tym obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenia społeczne reguluje ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z treścią art. 36a, zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej powoduje ustanie obowiązku ubezpieczeń społecznych:

• od dnia, w którym rozpoczyna się zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej,
• do dnia poprzedzającego dzień wznowienia wykonywania działalności gospodarczej.

Za okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca będący płatnikiem składek wyłącznie za siebie nie ma obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej. Nie ma też obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przewidzianych w ustawie.

Czy zawieszenie działalności w CEIDG wystarczy? Czy zawieszenie działalności trzeba zgłosić do ZUS?

Odpowiedź jest twierdząca. Wystarczającym w przypadku przedsiębiorcy zgłoszonego do CEIDG jest formalne zawieszenie działalności w rejestrze. Informacja ta automatycznie trafia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który również automatycznie samodzielnie wyrejestrowuje przedsiębiorcę z ubezpieczeń społecznych.

Oznacza to, iż nie ma konieczności, aby dodatkowo i oddzielnie zgłaszać fakt zawieszenia do ZUS.

W literaturze przedmiotu wyrażono pogląd, że jeżeli przedsiębiorca zaniechał zgłoszenia zawieszenia w odpowiednim rejestrze, to okres faktycznego niewykonywania działalności nie zwalnia z obowiązku składkowego (zob. D. Wajda [w:] Ustawa…, red. B. Gudowska, J. Strusińska-Żukowska, 2014, s. 645).

Sądy jednak nie podzieliły takiego poglądu. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6.06.2013 r., II UK 326/12, stwierdzono, że faktyczne przerwy w działalności mogą zwalniać z ubezpieczenia (opłacania składek), gdy są należycie usprawiedliwione i udokumentowane. Z kolei brak zgłaszania faktycznych przerw nie może jeszcze oznaczać, że w istocie działalność była wykonywana.

Zaległości w ZUS przy zawieszeniu działalności – o tym musisz pamiętać! ZUS a zawieszenie działalności (+link do artykułu o zaległościach ZUS)

Zawieszenie działalności gospodarczej warto rozważyć, jeśli przedsiębiorca boryka się z problemami finansowymi. Podobnie w sytuacji, gdy przewiduje, iż w niedalekiej przyszłości może zabraknąć mu środków na opłacenie składek ZUS. Zagadnienie to jest istotne z perspektywy już powstałych zaległości w opłacaniu składek. Ich uregulowanie w razie zawieszenia działalności jest nadal obligatoryjne. Nie ma jednak przeszkód, aby przedsiębiorca zawiesił działalność gospodarczą jeśli już posiada zadłużenie wobec ZUS.

Warto natomiast pamiętać, że zawieszenie wywołuje skutek na przyszłość, tj. dla przyszłych, jeszcze nie wymagalnych składek. Te, które już zostały nie opłacone tworzą dług. Jego uregulowania organ skutecznie może się domagać, stosując przewidziane w prawie środki umożliwiające mu to działanie.

Więcej na temat zaległości w opłacaniu składek ZUS przeczytają Państwo w innym artykule na naszym blogu.

Najczęstsze błędy przy zawieszaniu i odwieszaniu działalności gospodarczej

Aby móc skorzystać z dobrodziejstwa jakie daje zawieszenie działalności należy pamiętać o kilku ważnych aspektach, które pozwolą uniknąć dodatkowych problemów.

Przede wszystkim warto mieć na względzie fakt, iż zawiesić działalność może wyłącznie przedsiębiorca, który nie zatrudnia pracowników (w rozumieniu przepisów prawa pracy).

Nadto, zawieszając działalność warto pamiętać, że samo zaprzestanie jej wykonywania nie oznacza jeszcze formalnego jej zawieszenia. (Mimo tego, że jak wyżej wskazano, w razie wątpliwości, przed sądem można dokumentować ten fakt.) Stąd też, koniecznym jest złożenie w tym celu odpowiedniego wniosku do CEIDG. Brak jego złożenia może spowodować, że ZUS nie uzna faktu zawieszenia. To z kolei oznacza, iż wystąpi obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Brak ich opłacenia oznaczać będzie powstanie zaległości, co sprzeczne jest z celem takiego zawieszenia. Te ostatnie ma bowiem na celu optymalizację kosztów i uchronienie przedsiębiorcy przed popadnięciem w zadłużenie.

Wydaje się również naturalnym, iż podczas zawieszenia działalności nie można faktycznie wykonywać czynności, które sugerowałyby, iż firma nadal funkcjonuje. Takie czynności mogą zostać uznane za pozorne, co również doprowadzić może do zakwestionowania przez ZUS faktu zawieszenia.

Podobny skutek będzie miało zawieszenie działalności na zbyt krótki okres. Z przepisów wynika, iż zawieszenie działalności jest skuteczne, jeśli trwa co najmniej 30 dni. Zbyt krótkie okresy przerwy w prowadzeniu firmy mogą również zostać uznane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych za obejście prawa.

Odwieszenie działalności gospodarczej – o tym trzeba pamiętać!

Z kolei jeśli chodzi o odwieszenie działalności, to najważniejszym aspektem jest zgłoszenie odpowiedniego wniosku do CEIDG i terminowe regulowanie obowiązków wobec organu rentowego (opłacenie składek).

Wznowienie wykonywania działalności gospodarczej nie wymaga ponownego zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowych i wypadkowego. W przypadku osób, które do dnia zawieszenia działalności podlegały dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu – także do tego ubezpieczenia. Wynika z tego, iż nie należy oczekiwać na jakiekolwiek pisma, decyzje, czy informacje z organu rentowego. Samo zgłoszenie w odpowiednim rejestrze wznowienia działalności powoduje na powrót konieczność automatycznego opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne.

Podsumowanie

Zespół Kancelarii służy pomocą w razie dalszych pytań i wątpliwości, jakie posiadają Państwo w przedmiocie przerwy lub wznowienia prowadzenia przedsiębiorstwa. Wykwalifikowany zespół specjalistów z zakresu ubezpieczeń społecznych chętnie pomoże Państwu w razie potrzeby wsparcia przy czynnościach związanych z zawieszeniem i odwieszeniem działalności gospodarczej. Zapraszamy do kontaktu.